Tvær kirkjur

Í fór í tvær kirkjur í dag og ég var að koma inn í þær báðar í fyrsta sinn á æfinni. Klukkan tíu í morgun vorum við Hlynur mættir í Kirkjuvogskirkju í Höfnum þar sem við fluttum tvö lög á sérstakri menningaruppákomu. Það tók aðeins á að vera ferskur svona á sunnudagsmorgni, sérstaklega þar sem við vorum að spila í fimmtugsafmæli í Njarðvík kvöldinu áður. En stundin var falleg og sérstök.

Sex klukkutímum síðar var ég mættur í Útskálakirkju í Garði í þetta sinn með allri fjölskyldunni á aðra menningarsamkomu. Nú var ég í hlutverki áhorfendans en Eivör Pálsdóttir sá um tónlistarflutninginn. Það hafa líklega verið um tíu sinnum fleiri áhorfendur í Garðinum en í Höfnunum, enda aðeins þekktari tónlistarmaður á ferðinni þar ... og vá hvað hún Eivör nær mér í hvert einasta skipti sem ég sé hana spila. Hún ræður yfir einhverjum göldrum sem valda því að tónlistin hennar nær inn fyrir allt hjá mér og beint inn í kviku tilfinninganna. Stundum er ein rödd og einn gítar allt sem þarf til að taka heilan sal fullan af fólki á flug með sér.

Eftir situr minning um góðan dag sem ég eyddi með því fólki sem ég elska mest. Tveir tónleikar, tvö hlutverk, tveir hugarheimar, tvö þorp, tvær kirkjur.

Nýtt er gamalt og gamalt er nýtt

Sá söngkonu í sjónvarpinu í kvöld. Hún heitir Ane Brun og er að spila á Airwaves núna um helgina og ég held að hún sé sænsk. Verð að segja að hún er bara nokkuð góð, stóð þarna ein og spilaði á kassagítarinn sinn og söng frekar rólegt og hugljúft lag. Hugtakið "krútttónlist" læddist í huga mér. Íslensku tónlistarkonurnar Ólöf Arnalds, Lay Low og jafvel Emilíana Torrini hafa búið tónlist í svipuðum stíl og einhverjir myndu vilja benda á Sigurós eða múm.

En ég hugsaði aftar. Ein af mínum uppáhaldsplötum kom út árið 1994 og er með annari sænskri tónlistarkonu sem heitir Stina Nordenstam. Ég er ekki nógu mikill krúttfræðingur, en ég held að ég geti alveg haldið því fram að hún sé svolítil mamma krútttónlistarinnar. Eflaust er líka hægt að finna fleiri listamenn sem væri hægt að eigna þessa tónlistarstefnu og jafnvel eldri. En það er ekki aðalmálið hér heldur það að tónlist er bundinn í tíma en er samt tímalaus. Tónlist er alltaf sköpuð í einhverju samhengi en getur fengið sitt eigið líf sem er óháð rúmi og tíma. Þannig virka töfrar tónlistar Stinu Nordenstam jafn vel í dag og fyrir 14 árum og á jafnvel betri samleið með áberandi tónlist í dag en því sem var að gerast um miðjan 10. áratug síðustu aldar. Það sem mestu skiptir eru þeir töfrar að tónlist skilja eftir sig og áhrifin sem hún getur haft eru langt umfram það sem ímyndunarafl skapandans getur spáð fyrir um.

En aðeins um hana Stinu. Hún verður fertug á næsta ári, er fædd í Stokkhólmi og er líklega frekar skrýtin skrúfa. Platan And She Closed Her Eyes sem kom út árið 1994 var önnur sólóplatan hennar og þykir hennar besta. Mér finnst þessi plata vera tímalaust meistarastykki sem skapar ákveðna stemningu eða andrúmsloft sem heldur manni hugföngnum frá upphafi til enda. Mér skilsta að Stina Nordenstam sé ekki kona margmennis, forðist að halda tónleika og vill fá að fara eigin leiðir. Það hefur kannski komið í veg fyrir það að hún sé stærra nafn í tónlistarheiminum en raun ber vitni. Ef ég þyrfti að skera plötusafnið mitt niður í 10 titla yrði platan hennar Stinu frá 1994 ein af þeim sem ég myndi halda eftir. Leyfi ykkur að njóta með mér með því að hafa hér með eitt lag af plötunni. Ef ykkur líkar þetta þá er aldrei að vita nema það sé hægt að finna plötuna á góðum prís á einhverjum plötumarkaði, þannig fann ég mitt eintak.

Stina Nordenstam - Little Star

Rutger Gunnarsson

Það er hægt að hlusta á tónlist á svo mismunandi máta. Sem dæmi þá er maður stundum að leita eftir hughrifum sem fæst af heildarmyndinni, stundum hlustar maður eftir frábærum texta og stundum hlustar maður eftir einstaka hljóðfæri. Ég dett oft í það að hlusta eftir trommuleik eða bassaleik þegar ég hlusta á tónlist. Ég ber mikla virðingu fyrir trommu- og bassaleikurum sem oftar en ekki eru ábyrgir fyrir því að líma tónlistina saman, þeir skapa grunninn sem hinir tónlistarmennirnir byggja síðan á. En þeir bestu gera meira en að byggja grunn, þeir skapa listaverk sem lifa þá sjálfa. Oft eru bassa- og trommuleikararnir þeir sem falla í skuggan, en án þeirra væri enginn skuggi.

Einn þessara snillinga er Rutger Gunnarsson. Það eru ekki nema nokkrir dagar síðan ég uppgötvaði þennan snilling. Við hjónin vorum í léttum húsverkum og vantaði einhverja líflega tónlist undir til að létta okkur verkin. Kannski í ljósi bíómyndavinsælda í sumar varð safndiskurinn Gold með ABBA fyrir valinu. Eins og flestir jarðarbúar hef ég ótal sinnum heyrt ABBA-lögin hljóma, en sjaldan hef ég þó hlustað. Í þetta skiptið var ég þó með eyrun í sambandi og ég tók eftir því hversu framúrskarandi bassaleikurinn var á öllum lögunum hjá Svíunum. Hreinlega svo góður að mér féllust hendur, þarna var greinilega einhver snillingur á ferðinni sem ég þurfti að kynnast betur. Eftir smá rannsóknarvinnu á netinu komst ég að því að sá sem er ábyrgur fyrir bassanum í flestu því sem ABBA gerði var maður að nafni Rutger Gunnarsson.

Rutger Gunnarsson er frá Linköping í Svíðþjóð og er fæddur það ágæta ár 1946. Í heimabænum spilaði guttinn á bassa í nokkrum rokkböndum en lærði líka á gítar og varð læs á nótur. Hans komst inn í konunglega Tónlistarháskólann í Stokkhólmi og sumarið sem hann var 26 ára varð hann bassaleikari hljómsveitarinnar Hootenanny Singers, sem stuttu seinna urðu ABBA. Þetta sama sumar spilaði hann í fyrsta skipti inn á lag í stúdíói. En örlögin voru ráðin hjá Rutger. Næstu ár var hann upptekinn við að spila bassa fyrir þá ABBA-félaga Björn og Benny, bæði í upptökum og á tónleikum. Hann er ábyrgur fyrir bassanum í nánast öllu efni sem ABBA gaf út, auk þess sem hann fór að sjá um strengjaútsetningar á seinni plötum hljómsveitarinnar. Það má segja að tónlist ABBA hafi verið líf Rutger Gunnarsson síðustu 35 árin. Eftir að hljómsveitin hætti hélt hann áfram að vinna með Björn og Benny að nokkrum verkefnum auk þess að spila tónlist ABBA með hinum og þessum. Hann hefur þó einnig komið við sögu á plötum hjá Elton John, Celine Dion og Westlife (og einhverjum fleirum) og þá oftast sem útsetjari strengja.

En það er bassaleikarinn Rutger Gunnarsson sem ég hrífst af. Ég læt hér fylgja gott dæmi um bassaleik hans. Í laginu "Money, Money, Money" heyrist vel hversu snjall og hugmyndaríkur bassaleikari Rutger Gunnarsson er. Ég er viss um lagið þekkja allir, en hlustið eftir bassanum. Svona gera bara snillingar.

Abba - Money, Money, Money

Margrét Eir & Fríða Dís

Það er lag í spilun á útvarpsstöðvunum þessa dagana sem hljómar svona soldið eins og Klassart-kópía - eða væri kannski nær að segja að það sé svona eins og lag sem hafi ekki verið nógu gott til að komast inn á plötuna sem Klassart gaf út í fyrra.

Það eru þau Páll Rósinkranz og Margrét Eir sem sjá um sönginn í þessu lagi. Eins ágæt söngkona og hún Margrét Eir er þá heyrir maður svo vel í þessu lagi að hana vantar þetta "eitthvað sérstakt" sem hún Fríða Dís hefur. Þannig að það má segja að þetta lag hafi sýnt mér hversu góð og sérstök söngkona hún Fríða frænka er.

Vanmetinn trommari

Bítlaplatan Rubber Soul var að rúlla yfir geislann hjá mér. Ótrúlega góð plata og margar skemmtilegar pælingar í gangi. Verð að segja að trommuleikurinn á þessari plötu er frábær, einfaldur en frjór. Held að það sé einfaldlega ekki rétt þegar menn eru að saka Ringo Starr um að vera slakur trommari. Á Rubber Soul á hann a.m.k. stjörnuleik.

"Þá dreymir mig um bassann..."

Við Hobbitarnir vorum að spila okkar mánaðarlega Paddy's-gigg um síðuastu helgi. Það er í sjálfu sér ekkert fréttnæmt, nema að það var nokkuð þétt og góð stemmning alla helgina (sem er reyndar oftast þegar við spilum þar).

Það sem var sérstakt við þessa helgi var að hálftíma áður en við ætluðum að vera mættir á föstudagskvöldi fékk ég símtal frá Pálmari sem spurði hvort hann mætti ekki kíkja við og kítla bassann í nokkrum lögum. Ég hélt það nú og klukkutíma síðar var Pálmar mættur með hljóðfærið stillt og magnarann uppsettan á sviðinu á Paddy's. Þessi nokkur lög sem hann ætlaði að spila með okkur fjölgaði óðum og þegar upp var staðið spilaði kappinn með okkur allt kvöldið. Okkur Hlyni fannst æðislegt að hafa bassann undir með okkur, það gaf tónlistinni óneitanlega meiri botn og fyllingu ... og miðað við viðbrögðin sem við fengum voru áheyrendur ánægðir með þessa nýbreytni hjá okkur. Fyrir utan það hvað Pálmar tekur sig vel út á sviðinu. Þannig að ég geri orðin hans Villa úr Höfnunum að mínum og segi "þá dreymir mig um bassann, sem botninn fylla kann". Velkominn aftur Pálmar þegar þú vilt.

Kalt fyrir frægðina

Við Hobbitarnir skelltum okkur í myndatöku í gær. Við fengum Gúnda vin okkar til að smella nokkrum myndum af okkur sem á að nota í kynningarefni. Hann langaði að hafa vetrarstemmningu í myndunum og því var haldið út í frostið og rokið í leit að réttu aðstæðunum.

Við stoppuðum loks á Stafnesi þar sem ljósmyndaranum fannst kjörið vetrarumhverfi. Haglél og stingandi vestanátt stoppa ekki Hobbitana, enda alvöru karlmenn þar á ferðinni, og vetrarstemmningin náðist á filmu. Mönnum var reyndar soldið kalt þegar þeir komumst aftur inn í bílinn, en það er nú allt í lagi að verða dálítið kalt fyrir frægðina.

Að fá glaðning í hús

Ég fékk glaðning í hús í gær. Smári kíkti við hjá mér og lét mig hafa eintak af plötunni frá Tommygun Preacers sem kemur væntanlega út núna með vorinu, en hún hefur fengið heitið Jawbreaker. Ég er búinn að bíða lengi eftir alvöru útgáfu frá þessari þéttustu rokkhljómsveit Suðurnesja (og þó víðar væri leitað) og loksins er platan tilbúin.

Á gripnum eru 10 tuddarokklög sem eru hvert öðru betra. Maður er fljótur að hverfa úr freranum hér og í topplausan Mustang '66 á ferðinni eftir eyðimörkinni í Arizona með sólina í augunum og heitan vindinn í hárinu. Eins og oft er með góða rokkplötur er sándið tímalaust og þétt. Til hamingju Tommygun Preachers með klassa plötu, ég hlakka til að sjá hana í hillum plötubúðanna og heyra hana á útvarpsstöðvunum.